Nauka i świadomy sen
Sceptycy
Do lat 70 XX wieku naukowcy byli sceptycznie nastawieni do perspektywy kontrolowania snów. Badacze nie wierzyli, że możliwym jest spanie i bycie w tym samym czasie świadomym. Świadome sny były odrzucane jako fantazje lub krótkie przebudzenia, podczas których wydaje Ci się, że śnisz, ale jesteś w rzeczywistości przebudzony przez bardzo krótki czas.
Pierwsi naukowcy
W drugiej połowie XIX wieku Marquis d'Hervey de Saint Denis opisał swoje świadome doświadczenia w książce zatytułowanej "Sny i jak nimi kierować". Opisał jak w przeciągu 20 lat nauczył się przywoływać swoje sny i jak nauczył się stawać świadomym w tych snach, aby je kontrolować. Naukowcy niezbyt entuzjastycznie i sceptycznie przyjęli jego rewelacje i jego praca została odrzucona.
W roku 1913 duński pisarz i poeta Frederik van Eeden przedstawił swój referat "A Study of Dreams" Brytyjskiemu Stowarzyszeniu Badań Fizycznych, w którym opisał ponad 350 swoich świadomych snów, zapisanych przez okres 14 lat. W tym właśnie referacie wprowadził termin świadomych snów.
Dowód naukowy
Stephen LaBerge zmienił opinie naukowców. Jako pierwszy z nich doświadczalnie dowiódł istnienia świadomych snów. Był swoim pierwszym obiektem badań. Podczas świadomego snu przy użyciu śniącego się palca poruszał gałki oczne - powoli w górę i w dół. Wzór, który nimi wtedy wykonał wyraźnie pojawił się w wynikach urządzeń pomiarowych. Wykonał kilka eksperymentów na świadomych snach przy użyciu metody sygnalizującej ruchami oczu, demonstrując interesujące połączenia między śnionymi akcjami i fizycznymi reakcjami.
Stephen LaBerge jest założycielem Instytutu Swiadomości (Lucidity Institute). Na stronie tego instytutu znajdują się informacje o eksperymentach i odkryciach związanych ze świadomym śnieniem.
Jakie przeprowadzono badania?
Poniżej znajdują się opisy kilku eksperymentów LaBerge'a i jego ekipy związanych ze świadomym śnieniem, przeprowadzonych w jego instytucie.
Kiedy świadome sny mają miejsce?
Odnotowuje się, że świadome sny najczęściej występują dość późno w cyklu snu. LaBerge testował swoją hipotezę w przypadku 12 podmiotów badań, dzieląc noc na dwa etapy, w których całość czasu faz REM w obu etapach była równa. Wszyscy poza jednym z przypadków mieli więcej świadomych snów w drugiej połowie czasu REM, niż w pierwszej.
Jak długo trwają sny?
Badane osoby zostały poproszone o oszacowanie około dziesięciosekundowych odstępów czasu (przez liczenie tysiąc jeden, tysiąc dwa, tysiąc trzy, i tak dalej) podczas ich świadomych snów. Sygnały zaznaczające początek i koniec subiektywnych odstępów czasu. We wszystkich przypadkach, poczucie czasu podczas snu niemal całkowicie odpowiadało prawdziwemu czasowi pomiędzy sygnałami.
Śledzenie palców
Dwie osoby śledziły powolny ruch końców palców z lewej do prawej w czterech warunkach:
- Jawa, oczy otwarte
- Jawa, oczy zamknięte (wyobrażenie mentalne)
- Świadomy sen
- Wizualizacja (senne oczy zamknięte) podczas świadomego snu
Badane osoby wykazały skokowe ruchy w obu przypadkach wizualizacji i płynny ruch oczu podczas rzeczywistego ruchu, lub ruchu widzianego we śnie.
Eksperymenty z oddechem
Troje świadomie śniących zostało poproszonych o bardzo gwałtowne oddychanie lub wstrzymanie oddechu podczas ich świadomych snów, zależnie od tego, co robili w śnie. Poddani eksperymentom wykonywali zadania w sumie dziewięć razy i w każdym przypadku sędzia był w stanie ocenić, który scenariusz wybrali tym razem, na podstawie nagrań wykrywacza kłamstw. Na przykład - oddychano szybko, sen był o pływaniu, a kiedy oddychano miarowo i wolno, sen był o grze w szachy.